Now Reading
KuZulu noBukhosi: Impendulo iyohlale isemlotheni
Dark Light

KuZulu noBukhosi: Impendulo iyohlale isemlotheni

Ukwebuza kweSILO esidala kweleNdovukazi uMthaniya kuphazamise izinhlelo eziningi zoBukhosi. Lokhu ngikusho ngoba ngibe nenhlanhla yokwazi ngezinye zalezi zinhlelo. Lezi bekuyizinhlelo ezinhle, ebezisilunguzisa hhayi kuphela emuva kepha besilibona nekusasa sigabe ngezolo. Ngaleso sikhathi bekungekho obengasithinta ngoba besigabe ngengqwele yakithi yaKwaKhethomthandayo, iSILO Samabandla. Besithi nxa sibubula kunanele izintaba, okungabafo kuzihudele ngapha nangapha ngoba besiletha isigqi kukho konke esikuthintayo nesikushoyo.

Sekuwumlando ukuthi kasisekho phakathi kwethu ngokwenyama, sesebuzile. Njengoba kuba njalo ehlathini, uma ibhubesi ebelihola umhlabi selingasekho okungamanketshane kuyasondela ngenhloso yokuzoqeda ngomlimo walo. Akubi zimpisi kuphela kepha namanye amabhubesi akade ekulobizela ukuba ngabaholi bomhlambi ayasondela ukuzoziveza.
Amanye afika kahle kanti amanye afika ngempi aqhobozele kwasani ukuze acishe okwake kwaba wumlando webhubesi elidala. Lokhu esikuzwa kukhulunywa, kwenziwa emveni kokuhamba kweSILO kakwethusi – ngoba vele kayisekho iMbube yikho wonke umuntu esezeba nje.


Ishwa yikho ukuthi ukuxokozela kuqala kubo abeNkosi, kuqala kuyo iNdlunkulu ayethe obeyinhloko yayo mhla esifundisa ngayo wathi ‘iyisibaya esikhulu sesizwe, lapho umoya wobunye uqala khona.” Uphi lo moya wobunye njengoba sekuthaphuka iphunga lokusolana nokungahloniphani. Nokho kasethuki ngoba sasesibhekile kubikezelwa. Kepha kukho konke lokhu ikhona impendulo. Le mpendulo kayikho ezinkantolo. Ayikho ePhalamende noma kosopolitiki, ingekho ngisho kuyo iNdlunkulu kaZulu kepha isemlotheni. Ngisho ukuthini omunye uzobuza? Phakathi kwenzinto iSILO esidala esisifundise khona ngezenzo wukwehlukanisa phakathi kweSihlalo nakho konke okunye. Sisifundisile ukuthi sona qobo asisona iSihlalo kepha sihleli eSihlalweni.


Ukuthi sona uma sisenathi asiyona iNyandezulu kepha singumzukulu weZinyandezulu ohleli eSihlalweni seziNyandezulu. Size sasithela iSILO esidala singakaze sithi singabantu baso kepha besingabantu bakayise, uyise oseNyandezulu naye owayebambele ezinye iZinyandezulu. Lokhu kuqonda kujulile akukhona okukanoma ngubani. Ngokuqonda lokhu singanqoba kokuningi, futhi kwenze njengesizwe noBukhosi sibe namandla okubuka ngale kwabantu noma umsindo wangaleso sikhathi.

Njalo uma sekunokuxokozela ezweni nokuphazamisa ubunye, iSILO esidala besivame ukuthi: “Khumbulani Zulu ukuthi konke kuyafika futhi kuyedlula kepha ukuba nguZulu kungunaphakade,” bese simamatheka.


Kuphusile-ke ukuthi namanje njengoba sizwa ngokuxokozela phezu kwegama laso isizwe kanjalo noBukhosi nayo iNdlunkulu imbala ikhumbule amazwi ebhubesi elidala. Lapho okungamanketshana sekusondela ngenhloso yokuzomosha singayi kude kepha siye emlotheni. Yebo, ingani sisihlomisile nje sasibonisa ukuthi lukhulu luyeza nezinhloso ezimbi zokubhidliza. Besikhona sonke mhla sisexwayisa ngonyaka kugujwa iminyaka engama-30 savuselela uMkhosi WoMhlanga. Lapha iNdlondlo yathi: “Nami njengokhokho bami ngizokwedlula. Angifisi-ke uma leso sikhathi okumele singabi ngesomunyu sifika sinifice ninqunu, sinifice ningabumbene ngoba uma kunjalo bazolithatha leli lizwe, bazobukhinyabenza lobu Bukhosi benu.”

See Also


Njengoba sakubona namuhla sisodwa njengesizwe, iyodwa iNdlunkulu, umbuzo uthi ngabe sinqunu yini? Uma sinquni sinayo yini imvunulo engenza okuyizimpukane namanqe acabanga ukusondela aqhele? Le mvunulo yethu isesilungwini? Ezinkantolo noma kuHulumeni? Kulokhu impendulo ikulokho okwashiwo yiSILO qobo, ukuthi impendulo yethu noma iqiniso lethu ngelakudala.

Impendulo yezikhathi esikuzo nesisazoba kuso kayikho kokwakhiwe kwafiswa ngumntu kepha isemlotheni. Isekwazini nasekuqondeni iSihlalo, ukwazi ukuthi sona (iSihlalo) siyakhuluma. Siyagweba, siyavikela futhi siyakhulisa sakhe. Yebuzile iNdlondlo phambi kwethu ngesethu isikhathi. Eyabe ikusho namuhla siyakubona ngoba kakade isishiphi sikhonga ukunya. Kepha singeyisole ngoba yathi isexwayisa ngempi ezayo yasinika nezikhali zokubhekana nayo – yikho kwababeyizwa uma ikhuluma kulula ukuthi le mpi esiphumile ingangathi, besho befunga yena uMdlokombane, bethi kangaphumuli kavuke adle amadoda, okuyizimpisi ezinhloso zazo ukuzobhidliza lokhu ayesekwakhile egameni leZinyandezulu.

Scroll To Top