Awumuhle umbiko wezimali wezinkampani zikaHulumeni
UMtaka ungumbhali wezindaba zamazwe neMeneja kwi-Igunundu Agency.
UMcwaningi Mabhuku Jikelele, uTsakani Maluleke, usezwakalise ukukhathazeka ngemiphumela yocwaningomabhuku ezinkampanini zikaHulumeni wathi zihlehlile. I-SABC kanye neTransnet bathole abacwaningimabhuku abafanelekile kwathi inkampani kaHulumeni ekhiqiza izikhali, i-Armscor kanye ne-Airports Company of South Africa (Acsa) yathola ukucwaningwa kwamabhuku okungafanelekile. YiBhange Lokuthuthukiswa KwaseNingizimu Afrika kuphela elithole ucwaningomabhuku olungenasici.
UMaluleke ubetshela iPhalamende ngemiphumela yocwaningomabhuku lweminyango kaHulumeni kazwelonke neyesifundazwe kanye nezinye izinkampani zikaHulumeni. “Izinkampani zikaHulumeni ziyinkinga yezinkampani zikaHulumeni ezinkulu ezingama-21 ezisohlwini lweSheduli 2, 14 yalezo ezicwaningwayo yi-AG SA. Esikubonayo ukuthi imiphumela yocwaningomabhuku iyahlehla, okuyinkomba yobuthakathaka ekuphathweni kwezimali ebunzimeni bokubika ukusebenza kahle kanye nokungalandeli kahle kocwaningomabhuku oluyisi-7 esiluphothule ngesikhathi esisodwa kuphela esibe nocwaningomabhuku olungenasici okwakuyiDBSA.”
UMaluleke uchaze njengesiqalo esihle sokuziphendulela, imiphumela yocwaningomabhuku lwalo nyaka yeminyango kaHulumeni kazwelonke neyesifundazwe kanye nezinhlaka zikaHulumeni. Utshele iPhalamende ukuthi kunocwaningomabhuku olungenasici oluyi-115 oluphuma kuzo zonke izinhlaka ezicwaningwe yihhovisi lakhe. UMaluleke uthi awukho umnyango kahulumeni oke wathola amagama aphikisayo. Izinkampani zikahulumeni kuphela ezithole lokho kuhlolwa kwamabhuku.
UMaluleke uphinde wathi lezi zibalo zithole isamba esiyizigidigidi ezili-R166.86 ekusetshenzisweni ngendlela engafanele. “Ukucwaningwa kwamabhuku okuhlanzekile okuli-115 esingabhalisa kulo nyaka eminyangweni kaHulumeni wesifundazwe nakuzwelonke kanye nezinhlaka zikaHulumeni lokho kube nomphumela omuhle ngoba zimele ama-27% abantu abacwaningwayo esibika ngabo, kodwa futhi zimele u-19% wesabelomali sezindleko. Ngakho, elikutshela kona yilokho kusigidintathu esi-R1.9 obekelwe umjikelezo wePFMA uthole leyo mali ama-19% ophethwe iminyango nezinhlaka zikaHulumeni ezingabika ukuthi zithembekile kanjani ukuthi ziziphathe kanjani lezo zimali.”

